Tết của người Mường diễn ra như thế nào?

Vào một buổi sáng, tôi thức dậy cùng Duyên – cô em gái người Thái di chuyển đến Vân Hồ để ăn tết cùng người Mường. Duyên là người Thái nhưng em lấy chồng là người Mường, nhà em không có con trai, nên Phong là người Mường về ở nhà của Duyên. Kết quả, 27 tết, chúng tôi di chuyển từ Mộc Châu về đến Vân Hồ để ăn tết.

Xem thêm: Hướng dẫn chi tiết kinh nghiệm chinh phục đỉnh Pha Luông

Xem thêm: Hướng dẫn chi tiết đường đi cửa khẩu Lóng Sập Mộc Châu

Xem thêm: Kinh nghiệm du lịch Mộc Châu bằng xe máy 45 ngày

Đường đi quanh co gấp khúc

Đích đến của chúng tôi là xã Song Khủa, huyện Vân Hồ, đây là xã khó khăn nhất của huyện Vân Hồ. Buổi sáng sớm, tôi nhờ Duyên đèo qua đến Song Khủa.

Đường đi thật là ghê, tôi nhớ là tôi đã đi qua một vài đoạn khi mà tôi tham quan du lịch ở thác nước Chiềng Khoa. Nhưng từ chỗ đó, đi vào Song Khủa, phải nói là đường đi kinh hồn.

Những khúc cua tay áo thần thánh, Duyên chở phía đằng trước, tôi ngồi sau mà thót cả tim gan. Duyên nói với tôi rằng, mọi lần, em vẫn hay chở con về để thăm bố mẹ chồng vào dịp cuối tuần. Đoạn đường này em vừa đèo, 1 tay nắm tay lái, 1 tay thì nắm lấy thằng ku con phía đằng sau, nghe mà kinh hồn.

Nhà của người Mường

Buổi chiều hôm ấy, tôi đến Song Khủa. Lần đầu tiên bước vào ngôi nhà sàn của người Mường, nhà được dựng bằng gỗ Dỗi nên rất cứng cáp. Tôi nghe bố chồng của Duyên bảo rằng, đây là loài cây rất cứng cáp và có thể giúp nhà giữ được vài chục năm đến trăm năm. Sàn nhà được làm bằng tre, nhưng loài tre này cũng rất cứng cõi, chú ấy bảo với tôi rằng họ đã đem tre này đi ủ dưới bùn và vôi để tre được khỏe mạnh. Chính vì vậy mà dù là tre, nhưng nó chẳng bao giờ mục được theo thời gian.

tet-cua-nguoi-muong-o-son-la (6)
Nhà sàn của người Mường

Tôi nhìn khắp nhà, thấy người ta trang trí 1 cây mía và 1 cây đào ngay trước cửa sổ, dưới bàn thờ tổ tiên. Về cây đào thì quen thuộc rồi, nhưng cây mía thì hơi đặc biệt. Bố của Duyên bảo, người Mường rất coi trọng cây mía, vì đây là loài cây quan trọng trong các buổi lễ. Đám cưới, đám dỗ, hay bất cứ dịp nào long trọng, người ta cũng phải có 1 cây mía bên góc nhà để cúng. Nói vậy cũng đủ biết, cây mía có tầm quan trọng như thế nào đối với tín ngưỡng và tâm linh của người Mường.

Nhà sàn của người Mường cũng hơi giống với nhà sàn của người Thái, họ chia nhà thành 2 ngăn: ngăn dưới cùng là bếp, ngăn trên chia thành 2 khoảng là để tiếp khách và ngủ nghỉ. Khi ngủ, họ trải đệm xuống sàn để ngủ.

tet-cua-nguoi-muong-o-son-la (4)
Trên bờ sông Đà

Bắt cá để nấu cúng

Tôi cảm thấy rất kỳ lạ, bởi vì ở trên núi nhưng vẫn có hồ cá. Đằng sau nhà họ nuôi nhiều cá trê, cá tầm. Buổi chiều đó, họ đã cùng xuống hồ cá để bắt cá. Mấy đứa trẻ em khuôn mặt lấm bùn dơ hết rồi, tôi ngồi trên bờ, nhìn họ bắt cá.

tet-cua-nguoi-muong-o-son-la (5)
Chiều bắt cá vào nấu cúng

À, tôi lại quên, buổi chiều hôm đó, tôi cũng nghe người ta bảo là cách nhà 8km đã có thể nhìn thấy được sông Đà rồi. Thế là buổi chiều, tôi di chuyển ra thẳng sông Đà, nhìn thấy những điều cực bình yên tại nơi này.

Bắt đầu nấu cúng

Ngày 28 tết, họ thức dậy thật sớm để nấu cúng. Tôi cũng đi theo phụ. Họ nấu nhiều món rất lạ lùng, lần đầu tiên tôi nhìn thấy cái ninh dùng để ninh xôi, trông nó rất to, và họ thì bỏ nếp vào bên trong để ninh xôi.

tet-cua-nguoi-muong-o-son-la (7)
Cái ninh để nấu xôi

Sau khi xôi đã chín, họ dùng lá dong để cuốn lại thành cơm xôi. Họ cũng nấu các món ăn quen thuộc như bánh trôi, rồi thịt gà, thịt lợn.

tet-cua-nguoi-muong-o-son-la (2)
Gói xôi bằng lá dong

tet-cua-nguoi-muong-o-son-la (1)
Nấu xôi tết của người Mường

tet-cua-nguoi-muong-o-son-la (8)
Bánh chiên ngày tết Mường

Buổi trưa, họ mang lợn ra thọc cổ. Trong chuồng lợn,có rất nhiều lợn, nhưng tôi ngạc nhiên hơn nữa đó chính là những con lợn màu vàng. Lạ thật, ở trên miền núi chỉ thấy lợn màu đen, màu trắng đen, chứ vàng thì chưa thấy.

Chúng tôi cứ ở đó nấu cúng cho đến chiều thì cúng.

Phong tục cúng lạ của người Mường

Đến 6h tối, thầy cúng mới tới nơi. Theo phong tục cúng của người Mường, họ sẽ chia ra thành 2 mâm cúng. 1 mâm cho thổ địa và 1 mâm cho tổ tiên. Mâm tổ tiên ở trên và mâm thổ địa bên dưới.

Mâm thổ địa, họ cũng bày những món ăn quen thuộc, nhưng họ lại đeo thêm vài chiếc kiềng bạc và cả tiền thật vào đầu con lợn cúng.

Thầy cúng ngồi ở đó, cúng chừng 30 phút thì xong. Sau khi đã hoàn thành, họ gói thức ăn trong lá chuối và bày ra 8 mâm cơm.

Lúc 7h, khách đã đông đủ, họ đi chúc rượu từng mâm để chúc mừng ngày tết.

tet-cua-nguoi-muong-o-son-la (3)
Tụ tập ăn tết

Những ngày sau đó, họ sẽ đi vòng vòng chúc tết những người hàng xóm. Chúng tôi phải di chuyển về lại Mộc Châu để ăn tết của người Thái.

Đó thật sự là những trải nghiệm đáng quý, mà tôi nghĩ nếu tôi không đi sẽ không bao giờ tôi biết được tết của người Mường nó đặc biệt như thế nào!

Chân thành cám ơn Duyên, anh Phong, và cả gia đình hai bên đã tạo điều kiện để tôi có những trải nghiệm thật tuyệt vời trong chuyến đi lớn này!

Xem thêm: Ngắm biển mây bồng bềnh tại Homestay ở Tà Xùa Trà Mây Hostel

Xem thêm: Theo người Mông hái chè Shan Tuyết cổ thụ 300 năm tuổi ở Tà Xùa

Xem thêm: Tết của người Mường diễn ra như thế nào?

Loading Facebook Comments ...